piątek, 18 sierpnia 2017

Odszkodowanie od Al-Mahdiego

Wczoraj Międzynarodowy Trybunał Karny wydał zarządzenie (reparation order) dotyczące odszkodowań od Ahmada Al Faqi Al Mahdi, który we wrześniu zeszłego roku został uznany winnym zbrodni wojennych polegających na zniszczeniu obiektów należących do dziedzictwa kulturowego w czerwcu i lipcu 2012 roku w Mali. Al-Mahdi przyznał się do winy i w ekspresowym tempie został skazany na 9 lat pozbawienia wolności. O jego sprawie pisaliśmy między innymi tu.

czwartek, 17 sierpnia 2017

Europejski Rok Dziedzictwa Kulturowego - działania Unii Europejskiej

Źródło: http://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2017/02/09-cultural-heritage


W ostatnich tygodniach przyspieszyły przegotowania do nadchodzącego Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego 2018 (ERDK). Inicjatywa ta została zaproponowana przez Komisję w 2016 r. Zgodnie z treścią decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/864 zdnia 17 maja 2017 r. celem ERDK jest „zachęcanie do dzielenia się dziedzictwem kulturowym Europy i doceniania go jako wspólnego dobra, poszerzania wiedzy na temat wspólnej historii i wspólnych wartości oraz wzmacniania poczucia przynależności do wspólnej przestrzeni europejskiej”. Pula środków finansowych przeznaczonych na ten cel wynosi 8 mln EUR, z których część zostanie przeznaczona na działania w ramach programu Kreatywna Europa na rzecz sfinansowania projektów współpracy transnarodowej w dziedzinie dziedzictwa kulturowego (zob. tu). Komisja wyasygnuje także część środków na wsparcie około 10 inicjatyw o wyjątkowym znaczeniu europejskim, odnoszących się m.in. do ochrony dziedzictwa kulturowego przed klęskami żywiołowymi i katastrofami spowodowanymi przez człowieka oraz zwalczania nielegalnego handlu dobrami kultury. Ponadto, ERDK będzie wspierany przez liczne inicjatywy i projekty finansowane przez programy Horyzont 2020, Natura 2000, Europa dla Obywateli, Erasmus+, EuropejskiProgram dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw (COSME) oraz europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne. 

środa, 16 sierpnia 2017

Wchodzi w życie Konwencja z Minamata w sprawie rtęci



Dziś (16 sierpnia), po blisko czterech latach od otwarcia do podpisu wchodzi w życie Konwencja z Minamaty w sprawie rtęci. Stało się to możliwe dzięki temu, że 17 maja została ona ratyfikowana przez Unię Europejską i siedem spośród jej państw członkowskich (Bułgarię, Danię, Węgry, Maltę, Holandię, Rumunię i Szwecję, co zapewniło wymaganą liczbę pięćdziesięciu ratyfikacji. 

wtorek, 15 sierpnia 2017

Nowy nakaz aresztowania wystawiony przez MTK

Dziś Międzynarodowy Trybunał Karny wydał kolejny już nakaz aresztowania dotyczący sytuacji w Libii. Tym razem nakaz dotyczy dowódcy Libijskiej Armii Narodowej Mahmouda Mustafy Busayfa Al-Werfalli'ego, któremu zarzuca się popełnienie zbrodni wojennych w czasie niemiędzynarodowego konfliktu zbrojnego w Libii.  Morderstwa, które zarzuca się Al-Werfalliemu popełniono pomiędzy czerwcem 2016 i lipcem 2017 roku, nakaz dotyczy zatem zarzutów formułowanych już po upadku reżimu Kaddafiego. 33 ofiary Al-Werfalliego stanowią osoby cywilne lub hors de combat. Oskarża się go o to, że zabił je własnoręcznie lub zlecił zabicie ich w trakcie egzekucji nie zapewniając między innymi prawa do bycia wysłuchanym przez sąd. 

Zobacz nakaz na stronie Trybunału.

sobota, 12 sierpnia 2017

TSUE potwierdził, że granica wieku 65 lat dla pilotów w transporcie lotniczym nie jest sprzeczna z postanowieniami Karty praw podstawowych UE

Na początku zeszłego miesiąca TSUE wydał wyrok w sprawie C-190/16 Werner Fries przeciwko Lufthansa CityLine GmbH, w którym uznał, że granica wieku 65 lat dla pilotów w zarobkowym transporcie lotniczym, jaka wynika z prawa wtórnego UE, nie jest sprzeczna z zakazem dyskryminacji ze względu na wiek oraz prawem do swobodnego wyboru i wykonywania zawodu, a w konsekwencji jest ważna. Skarżący w postępowaniu krajowym domagał się jedynie wynagrodzenia za dwa miesiące pracy, jakie przypadały do końca roku kalendarzowego, w którym osiągnął wiek 65 lat, jednak sąd kierujący pytanie prejudycjalne (Federalny Sąd Pracy – Bundesarbeitsgericht) powziął wątpliwości czy jedno z postanowień załącznika I do Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011, w zakresie w jakim określa górną granicę wieku dla pilotów w zarobkowym transporcie lotniczym, nie jest sprzeczne z art. 15 ust. 1 (wolność wyboru zawodu) oraz art. 21 (równość traktowania – dyskryminacja ze względu na wiek) Karty praw podstawowych UE.

czwartek, 10 sierpnia 2017

Czy zakaz groźby użycia siły ma jeszcze znaczenie?

Ostatnie 24 godziny były tak wypełnione wzajemnymi groźbami ataku ze strony zarówno USA, jak i Korei Północnej, że z pewnością przejdą do historii świata po zakończeniu zimnej wojny jako bezprecedensowe. Co do potencjału nuklearnego USA, truizmem jest powiedzieć, że określenie supermocarstwo nie jest przypadkowe, ale wynika m.in. z możliwości militarnych USA, w tym z posiadanego arsenału nuklearnego. Co do Korei Północnej z kolei, od kilku godzin wiemy już z informacji amerykańskiego wywiadu, że reżim Kim Dzong Una jest w posiadaniu technologii umożliwiającej zminiaturyzowanie bomby nuklearnej, tak aby mogła być przenoszona za pomocą pocisków, których skuteczność w praktyce Korea Północna ostatnio tak intensywnie sprawdza (więcej o informacjach ujawnionych przez The Washington Post można przeczytać tutaj). Nie mamy więc do czynienia jedynie z potencjalnie niegroźną, choć ostrą, licytacją na możliwości nuklearne dwóch dobrze uzbrojonych państw, ale stopniowo zagrożenie staje się coraz bardziej realne.

środa, 9 sierpnia 2017

Międzynarodowy dzień ludności rdzennej

Dziś obchodzimy międzynarodowy dzień ludności rdzennej "International Day of the World's Indigenous Peoples". Szacuje się, że w 90 państwach na świecie mieszka 370 milionów ludności rdzennej, co stanowi mniej niż 5 procent całej populacji.  ONZ zdecydowała się ustanowić takie święto i objąć te ludy ochroną uznając, że są one nośnikami i spadkobiercami wartościowych, czasem zagrożonych kultur, jako że ludy te mają cechy, które odróżniają je od reszty populacji. Jakkolwiek społeczność międzynarodowa nie zawsze uznawała prawo ludów rdzennych do ochrony ich tożsamości i kultury.

poniedziałek, 7 sierpnia 2017

W Manili (na razie) bez przełomu

W Manili trwa Forum Regionalne Stowarzyszenia Państw Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN), w którym oprócz członków organizacji biorą udział również przedstawiciele m.in. Rosji, Chin, Korei Południowej, Korei Północnej i Stanów Zjednoczonych. To właśnie na Sekretarza Stanu USA Rexa Tillersona i ministra spraw zagranicznych Korei Północnej Ri Yong-ho zwrócone są oczy obserwatorów z całego świata, bowiem forum jest pierwszą okazją do spotkania w cztery oczy przedstawicieli tych dwóch państw. Jak na razie do spotkania nie doszło (w niedzielę zakończyło się spotkanie ministrów spraw zagranicznych), choć do 8 sierpnia, czyli do ostatniego dnia Forum, z pewnością będą trwały spekulacje czy Tillerson i Ri będą mieli okazję porozmawiać. W mediach pojawiły się nawet informacje, że Sekretarz Stanu USA jest gotowy zaproponować Korei Północnej wycofanie się przez USA z sankcji gospodarczych, w zamian za rezygnację przez Koreę Północną z programu broni nuklearnej (interesujący artykuł na ten temat ukazał się w sobotnim The New York Times). Amerykańska administracja dementuje jednak te pogłoski i podkreśla, że żadne spotkanie nie jest planowane.

Wszystko to ma miejsce po sobotnim głosowaniu na forum Rady Bezpieczeństwa ONZ nad rezolucją nakładającą na Koreę Północną najpoważniejsze jak dotąd sankcje, które, jak szacuje się, mogą zmniejszyć roczne zyski z eksportu tego państwa o miliard dolarów. Rezolucja 2371 (2017) (tekst rezolucji znajduje się tutaj), którą zaproponowały USA, stanowi bezpośrednią reakcję na testy z pociskami balistycznymi, przeprowadzone przez Koreę Północną 3 i 28 lipca (par. 1). Rezolucja m.in. nakłada całkowity zakaz eksportu z Korei Północnej węgla, żelaza i rud żelaza (par. 9), zabrania wydawania kolejnych pozwoleń na pracę dla obywateli Korei Północnej pracujących w innych państwach (par. 12), jak również wskazuje kilkunastu wysokich rangą przedstawicieli instytucji publicznych Korei Północnej, na których został nałożony zakaz podróżowania lub których aktywa znajdujące się za granicą zostały zamrożone (Aneks 1). Rezolucja została przyjęta jednomyślnie, a członkowie Rady Bezpieczeństwa podkreślali, że sankcje nie są celem samym w sobie, ale mają skłonić Koreę Północną do powrotu do pokojowych rozmów.

Jak na razie, w Manili doszło jedynie do spotkania między ministrami spraw zagranicznych Korei Północnej i Korei Południowej, ale bez przełomu. Mimo iż prezydent Korei Południowej Moon Jae-in szuka dialogu z sąsiadami z Północy, to w czasie niedzielnej rozmowy, minister spraw zagranicznych Korei Północnej miał zarzucić południowokoreańskim władzom brak szczerości w próbach podjęcia negocjacji (więcej informacji o spotkaniu można znaleźć tutaj).

Z przyjętych dokumentów, należy odnotować wspólne oświadczenie ministrów spraw zagranicznych państw ASEAN i Rosji dotyczące koordynacji wysiłków w walce z terroryzmem i uznania pierwszorzędnej roli ONZ w podejmowaniu działań mających na celi zwalczanie terroryzmu (całe oświadczenie znajduje się tutaj).

piątek, 4 sierpnia 2017

Wejście w życie umowy stowarzyszeniowej z Ukrainą

1 września, po trzech latach od podpisania i ratyfikowania przez Ukrainę oraz wyrażenia zgody na jej zawarcie przez Parlament Europejski, a ponad pięć od parafowania, wejdzie w życie w całości Umowa stowarzyszeniowa pomiędzy Unią Europejską a Ukrainą (oficjalny komunikat Rady).  O umowie i kolejnych wydarzeniach związanych najpierw z jej podpisaniem, później tymczasowym stosowaniem (od 1 stycznia 2016 r.) i ratyfikacją pisaliśmy wielokrotnie, bo to umowa międzynarodowa UE o bodaj najbardziej skomplikowanej historii (kalendarium dostępne tu). Ostatnim jej aktem było referendum w Holandii i grudniowe ultimatum premiera Rutte. 11 lipca miał miejsce ostatni akt, czyli ostateczne związanie się UE umową poprzez przyjęcie decyzji Rady o zawarciu umowy przez UE. Drogę do tego otworzyło ratyfikowanie umowy przez ostatnie państwo członkowskie czyli Holandię. Ratyfikacja ta stała się możliwa dzięki temu, że państwa członkowskie zgodziły się przyjąć deklarację w formie Decyzji szefów państw lub rządów (czyli specjalnej formy stosowanej niekiedy przez UE wówczas gdy jakiś akt nie ma podstawy prawnej w Traktatach), zgodnie z którą potwierdzają między innymi, że Ukraina nie ma statusu kandydata, umowa nie pozwala na swobodny przepływ pracowników czy że UE nie jest zobowiązana do świadczenia Ukrainie pomocy militarnej. Po jej przyjęciu najpierw w lutym (jeszcze przed wyborami) zgodę na zawarcie umowy wydała niższa izba holenderskiego parlamentu, a pod koniec maja Senat

czwartek, 3 sierpnia 2017

Wenezuelski problem OPA

Kryzys polityczny w Wenezueli wszedł w niedzielę w nową fazę za sprawą wyborów do wenezuelskiego Zgromadzenia Konstytucyjnego. Wybory te są bowiem pierwszym formalnym krokiem do zmiany konstytucji Wenezueli i stanowią kontynuację drogi obranej przez prezydenta Nicolasa Maduro, który dąży do pełni władzy i rewolucji w państwie na wzór planów Hugo Chaveza.

Zgromadzenie Konstytucyjne, liczące 545 członków, po wyborach będzie złożone jedynie z przedstawicieli zwolenników prezydenta Maduro (nikt poza ludźmi obecnego prezydenta nie został zresztą dopuszczony do kandydowania). Oficjalne źródła podają, że w głosowaniu wzięło udział 8 milionów uprawnionych, choć opozycja wskazuje, że wydano jedynie 2,5 miliona kart do głosowania. Zgromadzenie, oprócz możliwości napisania na nowo konstytucji, może również rozwiązać obecny parlament, pozostający w opozycji do Maduro, jak również powołać komisję, której jedynym zadaniem będzie ukarać protestujących przeciwko zmianom.

To wszystko dzieje się w państwie, będącym członkiem organizacji międzynarodowej – Organizacji Państw Amerykańskich – która wśród swoich celów i zasad ma wpisaną demokrację przedstawicielską (art. 2 (b) i art. 3 (d) Karty OPA), a na przestrzeni lat stworzyła szereg instrumentów, które potencjalnie pozwalają nawet na interwencję w sprawy wewnętrzne członka OPA, który zszedł ze ścieżki demokracji (żeby wymienić chociażby Międzyamerykańską Kartę Demokratyczną z 2001 r. czy rezolucję Zgromadzenia OPA 1080 z 1991 r.). W sprawie Wenezueli okazało się jednak, że Organizacja nie jest w stanie wdrożyć w życie środków przewidzianych w tych aktach prawnych, na czele z zawieszeniem w członkostwie w Organizacji. Już w marcu tego roku Sekretarz Generalny OPA Luis Almagro wskazywał (artykuł Almagro dla The New York Times do przeczytania tutaj), że jeśli Wenezuela nie przeprowadzi wolnych wyborów i nie wycofa się z reform niszczących demokrację, OPA nie będzie miała innego wyjścia jak zawiesić Wenezuelę w prawach członka Organizacji. Wenezuela protestowała wówczas nie tyle przeciwko tak radykalnym rozwiązaniom, ale nawet przeciwko samej debacie na forum Stałej Rady OPA na temat sytuacji w Wenezueli, traktując już samą dyskusję jako ingerencję w jej sprawy wewnętrzne, sprzeczną z art. 1 Karty OPA. Nie podjęto wówczas żadnych decyzji. Kolejną porażkę OPA poniosło w głosowaniu z 19.06. br., kiedy Stałej Radzie OPA nie udało przyjąć rezolucji potępiającej działania prezydenta Maduro i wzywającej do odwołania wyborów zaplanowanych na 30 lipca, mimo iż rezolucja została wsparta przez największe państwa Organizacji (USA, Kanadę, Meksyk, Brazylię i Argentynę). Przeciwko rezolucji głosowały jednak mniejsze państwa, w tym Nikaragua i Boliwia, a część państw (Dominikana, Grenada, Trynidad i Tobago, Antigua i Barbuda) wstrzymała się od głosu (o tamtym głosowaniu więcej tutaj). To jednak wystarczyło do odrzucenia rezolucji, ponieważ zgodnie z Kartą OPA rezolucje Stałej Rady muszą uzyskać poparcie 23 państw członkowskich (2/3 członków OPA), a jedynie 20 państw głosowało za.

Jak na razie jedynie Sekretarz Generalny OPA zabrał głos w sprawie niedzielnych wyborów w Wenezueli, potępiając władze za brutalne stłumienie protestów opozycji (pełne wystąpienie Almagro jest dostępne tutaj), jak również odniósł się krytycznie do aresztowań liderów opozycji (oświadczenie Sekretarza Generalnego do przeczytania tutaj). Bardziej zdecydowanie zadziałała administracja prezydenta Trumpa, która już nałożyła na władze Wenezueli kolejne sankcje gospodarcze.

Pogłębiający się kryzys w Wenezueli będzie więc kolejnym sprawdzianem efektywności działania dla OPA, której część członków wyraźnie popiera rewolucyjne plany Wenezueli i Kuby, działając w stworzonej przez te państwa organizacji ALBA, która chce kontynuować tradycje Simona Bolivara, z założenia odrzucając demokrację i traktując USA jako głównego wroga, którego należy zwalczać wszelkimi środkami, w tym nawet za pomocą broni masowej zagłady.