niedziela, 22 kwietnia 2018

Deklaracja Kopenhaska - kolejny etap reformy ETPCz?

W ubiegłym tygodniu w dniach 12-13 kwietnia odbyła się konferencja wysokiego szczebla zorganizowana przez prezydencję duńską w Komitecie Ministrów Rady Europy poświęcona przyszłości systemu Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Efektem konferencji było już tradycyjnie przyjęcie deklaracji - tym razem jest to Deklaracja Kopenhaska. Jak wszystkie jej poprzedniczki (deklaracje z Interlaken, Izmiru, Brighton, Brukseli), deklaracja zawiera cały szereg stwierdzeń odzwierciedlających aktualny stan funkcjonowania systemu Konwencji, podkreślających konieczność wspólnej odpowiedzialności wszystkich uczestników systemu za jego sprawne funkcjonowanie, konieczność ulepszania sposobów wykonywania wyroków, czy dalszego działania przez Trybunał w celu zapewnienia zlikwidowania wszelkich zaległości w rozstrzyganiu spraw.   

sobota, 21 kwietnia 2018

Korea Północna wstrzymuje próby jądrowe i rakietowe


 Źródło: AP; http://wyborcza.pl/7,75399,23300395,korea-polnocna-oglasza-zawieszenie-prob-jadrowych-i-rakietowych.html

Kim Dzong Un, przywódca Korei Północnej (KRLD) ogłosił, że od północy w sobotę, 21 kwietnia, państwo to wstrzymuje próby jądrowe i testy międzykontynentalnych rakiet balistycznych. Zamknięty zostaje także obiekt na północy kraju, gdzie prowadzono badania i próby jądrowe. Decyzję ogłoszono na blisko tydzień przed planowanym szczytem przywódców obu państw koreańskich. Kim Dzong Un i prezydent Korei Południowej Mun Dze In mają się spotkać w piątek, 27 kwietnia, po stronie południowokoreańskiej w Domu Pokoju w Panmundżomie na linii demarkacyjnej ustanowionej w 1953 r. pomiędzy dwoma państwami koreańskimi na mocy postanowienia przyjętego w tej samej miejscowości po zakończeniu wojny (1950-1953). Będzie to trzeci w historii szczyt koreański i pierwszy na terytorium Korei Południowej. Prezydent USA Donald Trump, za pośrednictwem Twittera, stwierdził, że to "wielki postęp".

piątek, 20 kwietnia 2018

Komisja proponuje podpisanie i zawarcie umów handlowych z Japonią i Singapurem

18 kwietnia Komisja Europejska przedstawiła ostateczne teksty umów handlowych z Japonią i Singapurem. Teksty zostały dołączone do formalnych wniosków do Rady o podpisanie i zawarcie obu umów. Na razie teksty wniosków w sprawie decyzji Rady o podpisaniu i zawarciu obu umów nie są jeszcze znane, ale treść komunikatów oraz teksty umów także wiele mówią o ich treści.

czwartek, 19 kwietnia 2018

Dziś 75. rocznica wybuchu powstania w getcie


19 kwietnia 1943 r. wybuchło powstanie w getcie warszawskim. Zakończyło się klęską, a w czasie jego pacyfikacji Niemcy dopuścili się szeregu zbrodni. 

Oczywiście nie było zbrodnią w świetle prawa wojennego strzelanie do partyzantów czy cywilów ich wspierających (przez swój udział w działaniach zbrojnych stali się celami wojskowymi), ale niewątpliwie zbrodnią było zrównanie getta z ziemią (niszczenie dóbr cywilnych, w tym spektakularne wysadzenie Wielkiej Synagogi na ul. Tłumackie) oraz mordowanie ludności nie zaangażowanej w działania zbrojne oraz jej deportacja do obozów. Stroop, który odpowiadał za pacyfikację getta został skazany na karę śmierci przez polski sąd m.in. za zbrodnie dokonane w czasie powstania w getcie. Karę wykonano.

Rocznica powstania w getcie dała pretekst prezydentowi (zobacz tutaj) do uzasadnienia swojej decyzji o podpisaniu ustawy wprowadzającej poprawki do ustawy o IPN. 

Prezydent m.in. powiedział: "Dlatego jestem przekonany, że gdy ktoś mówi o współodpowiedzialności polskiego państwa za Holokaust, to rani to nie tylko Polaków, ale także Żydów – polskich obywateli – a także pamięć tych, którzy polegli pod polską i żydowską flagą. Rani nie tylko dlatego, że jest to oszczerstwem i zniewagą, ale również dlatego, że rozmywa odpowiedzialność ich morderców – niemieckich nazistów". (Czepiający się internacjonaliści mogliby wobec powyższego spytać, to w końcu mowa o odpowiedzialności państwa czy osób fizycznych?)

środa, 18 kwietnia 2018

Kto się boi Rodrigo Duterte?

Niedawno pisaliśmy o decyzji Filipin o wycofaniu się ze statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego (zobacz tu), dziś warto odnotować groźby rzucane przez prezydenta Filipin w kierunku prokurator MTK Fatou Bensoudy. Duterte obawia się prowadzenia przez nią postępowania na terytorium tego państwa, więc grozi jej, że jeżeli się tam pojawi to ją aresztuje. 

Stosuje przy tym także dość nielogiczną interpretację, jeśli chodzi o powiązanie swojego państwa z międzynarodowym wymiarem sprawiedliwości. Z jednej strony jego zdaniem Filipiny nie były nigdy stroną statutu, ponieważ statut nie został nigdy opublikowany w oficjalnym publikatorze, z drugiej zaś prawie miesiąc temu Filipiny wycofały się Statutu (więc jakby jednak były stroną Statutu?), zobacz tu.

Nie wiadomo, czy prokurator Bensouda rzeczywiście odwiedziła Filipiny. Bardzo to wątpliwe, gdyż żeby Trybunał mógł procedować potrzebne mu jest wsparcie państwa i jego współpraca, a przy tak wrogim nastawieniu Duterte podejmowanie się teraz  trudnych postępowań byłoby dla pracowników MTK niebezpieczne. 


Podejrzliwość ze strony Duterte i jego wrogość w stosunku do trybunału jest związana z toczącym się postępowaniem wobec Filipin (zobacz tu), pytanie czy jest uzasadniona? Jedno jest pewne - grożenie prokurator MTK aresztem nie jest dobrym sposobem na uprawianie międzynarodowej dyplomacji. 

wtorek, 17 kwietnia 2018

Polska ostatecznie przegrywa w sprawie Puszczy Białowieskiej

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał dziś wyrok w sprawie C-441/17 Komisja v. Polska w sprawie wycinki Puszczy Białowieskiej. Trybunał nie pozostawił żadnych wątpliwości, uwzględniając w całości zarzuty Komisji.  

niedziela, 15 kwietnia 2018

Nocny atak USA, Francji i Wielkiej Brytanii na Syrię czyli po co nam prawo międzynarodowe?

Wczoraj w nocy polskiego czasu USA, Wielka Brytania i Francja przeprowadziły „precyzyjne uderzenia” (według słów Prezydenta Trumpa) na cele związane z bronią chemiczną posiadaną przez syryjski reżim. Przyczyną ataku było użycie po raz kolejny w zeszłą sobotę  broni chemicznej przeciwko ludności cywilnej. Celem uderzenia były m.in. laboratoria badawcze niedaleko Damaszku oraz Homs, gdzie reżim ma produkować sarin. 
W amerykańskich mediach, co zaskakujące, brak informacji co do skuteczności ataku, zwłaszcza, że Rosjanie twierdzą, że ze 103 pocisków, wystrzelonych w kierunku Syrii, syryjski system bezpieczeństwa zestrzelił 73 (Rosja twierdzi też, że nie odnotowała obecności pocisków francuskich). 
Ataki na syryjskie cele były „zapowiadane” przez prezydenta Trumpa od kilku dni. 

sobota, 14 kwietnia 2018

Wielkimi krokami zbliża się wejście w życie Protokołu nr 16 do EKPC

12 kwietnia Francja jako 10 państwo ratyfikowała Protokół nr 16 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (o protokole pisaliśmy na blogu tu i tu). Ratyfikacja ta umożliwi wejście w życie Protokołu już 1 sierpnia 2018 r. Przypomnijmy, że jest to protokół dodatkowy do Konwencji, który wprowadza możliwość zwracania się przez najwyższe sądy i trybunały krajowe do ETPCz z wnioskiem o wydanie opinii doradczej co do kwestii odnoszących się do interpretacji i stosowania praw i wolności zawartych w Konwencji, w kontekście zawisłych przed nimi spraw. Jest to nowa instytucja prawna wprowadzona w wyniku zobowiązań przyjętych przez państwa w Deklaracji z Brighton z 2012 r. Otwarcie protokołu do podpisu 13 października 2013 r. było kolejnym etapem trwającego nieustająco procesu reform i zmian systemu Konwencji zainicjowanego kolejnymi konferencjami wysokiego szczebla z Interlaken, Izmiru i właśnie Brighton.
Zbliżające się wejście w życie protokołu postrzegane jest jako kolejna możliwość wzmocnienia dialogu pomiędzy Europejskim Trybunałem Praw Człowieka a najwyższymi sądami. Protokół będzie obowiązywał jedynie w stosunku do państw, które go ratyfikowały. Dotychczas ratyfikowały go: Albania, Armenia, Estonia, Finlandia, Francja, Gruzja, Litwa, San Marino, Słowenia i Ukraina. Warto zauważyć, że wśród państw, które ratyfikowały Protokół nie ma, poza Francją, "wielkich graczy" RE. Wiele państw od dawna deklaruje, że na razie w ogóle nie rozważa związywania się protokołem, ponieważ wymagałoby to od nich zasadniczych zmian w poszczególnych procedurach - karnych, cywilnych (np. Norwegia), bądź jest wręcz trudne do pogodzenia z krajowym porządkiem konstytucyjnym (np. Austria). Niektóre państwa zastrzegają po prostu, że na razie chcą obserwować, jak będzie wyglądało stosowanie Protokołu nr 16 w praktyce.

piątek, 13 kwietnia 2018

Czy Komisja wycofa się z art. 7 TUE w stosunku do Polski?

W miniony poniedziałek, 9 kwietnia, F. Timmermans odwiedził Polskę w związku z trwającym postępowaniem w sprawie ochrony praworządności. Podczas wizyty wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej spotkał się z Prezesem Rady Ministrów, I Prezesem Sądu Najwyższego, Prezesem Trybunału Konstytucyjnego, Ministrem Spraw Zagranicznych, wiceszefem Kancelarii Prezydenta oraz Rzecznikiem Praw Obywatelskich. Po powrocie do Brukseli Timmermans napisał na Twitterze, że jest zadowolony z wizyty. Czy oznacza to rychłe wycofanie się Komisji z Artykułu 7 ust. 1 TUE w stosunku do Polski?

czwartek, 12 kwietnia 2018

Opinia doradcza Międzyamerykańskiego Trybunału Praw Człowieka wzywająca do uznania małżeństw osób tej samej płci a wybory prezydenckie w Kostaryce

Kilka tygodni temu pisaliśmy o opinii doradczej Międzyamerykańskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczącej małżeństw osób tej samej płci. Trybunał wskazał w niej na konieczność legalizacji takich małżeństw oraz pełnego zrównania prawnego związków heteroseksualnych z homoseksualnymi. Zauważył również, że już sama odrębność regulacji prawnych związków hetero i homoseksualnych jest niedopuszczalna i dyskryminująca.

Wydanie opinii o kilka tygodni poprzedziło planowane wybory prezydenckie w państwie wnioskującym o jej wydanie, tj. w Kostaryce. Jak się okazało małżeństwa osób tej samej płci, a także stosunek do Trybunału oraz Amerykańskiej konwencji praw człowieka stały się najważniejszymi tematami w kampanii wyborczej.